T├╝p Bebek Dan─▒┼čma: (0212) 867 7918

demo

Ekibimiz
Doktorlar─▒m─▒z
Medicana International Hastanesi T├╝p Bebek Merkezi

Site i├ži Arama

Doktora sor

Bizi Takip Edin

 
 

Erken menopoz┬á40 ya┼č─▒ndan ├Ânce menopoz tablosunun g├Âr├╝lmesidir. Kad─▒nlar─▒n % 1'inde bu durum g├Âzlenebilir. Pek ├žok sa─čl─▒k problemleri ve hatta ya┼čam k─▒salmas─▒ da s├Âz konusu oldu─čundan bu han─▒mlara mutlaka en az normal menopoz ya┼č─▒na kadarhormon destek tedavisi┬áuygulanmal─▒d─▒r.

┬á Yumurtal─▒klar─▒n ya┼čam s├╝resi i├žerisindeki yumurta h├╝cre say─▒s─▒na g├Âre belirlenmektedir. Daha k─▒z ├žocuk annesinin karn─▒nda ve gebeli─čin 20. haftas─▒nda iken her yumurtal─▒─č─▒nda yakla┼č─▒k 2-3 milyon yumurta vard─▒r. Bu bir kad─▒n─▒n t├╝m ya┼čam─▒ boyunca sahip oldu─ču en y├╝ksek yumurta h├╝cresi say─▒s─▒d─▒r. K─▒z bebek do─čdu─čunda bu say─▒ her yumurtal─▒kta 1 milyona, ergenlik d├Âneminde ise 300.000ÔÇÖe d├╝┼čmektedir. Dolay─▒s─▒yla yumurtal─▒k i├žin daha┬áÔÇťdo─čmadan ya┼članan organÔÇŁ┬áterimi kullan─▒l─▒r.

Bu say─▒ kad─▒n 40 ya┼č─▒na geldi─činde ise 10.000ÔÇÖe d├╝┼čmektedir. ├ťreme ├ža─č─▒ boyunca her ay bu yumurtalardan bir k─▒sm─▒ yok olurken sadece 1 tanesi olgunla┼čarak yumurtlama olur. Kad─▒n─▒n t├╝m ├╝reme ├ža─č─▒ boyunca yani 13 ile 48 ya┼člar─▒ aras─▒nda sadece 400-500 dolay─▒nda yumurta potansiyel olarak gebelikle sonu├žlanabilecek denli olgunla┼čmaktad─▒r. K─▒rk ya┼č─▒ndan sonra yumurtalar─▒n kayb─▒nda belirgin bir h─▒zlanma izlenmektedir. Yumurtalar─▒n t├╝kenmesi ise art─▒k┬áhormon ├╝retmeme┬áve┬áadet g├Ârememe┬áyani┬ámenopoz┬áolarak tan─▒mlan─▒r.

Menopoz tan─▒s─▒┬áklinik olarak konulabilece─či gibi en kesin te┼čhis kanda beyinden salg─▒lanan┬áFSH, LH ve yumurtal─▒klardan salg─▒lanan E2 hormonlar─▒n─▒n┬ád├╝zeyleri ile konmaktad─▒r.┬á

ÔÇťGizli over (yumurtal─▒k) yetmezli─čiÔÇŁ olarak tan─▒mlanan durumda ise hasta adet g├Ârd├╝─č├╝ halde kan FSH d├╝zeyi o ya┼č grubu i├žin belirlenen ortalaman─▒n ├╝zerindedir ve ultrasonda da yumurtal─▒kta follik├╝l ad─▒ verilen ve yumurta ├╝retim rezervini g├Âsteren yap─▒lar─▒n say─▒s─▒nda azalma oldu─ču g├Âr├╝l├╝r. Bu durum baz─▒ kad─▒nlarda ├žocuk sahibi olamaman─▒n nedenlerinden biri olabilir.

Erken Menopozun Nedenleri
Genetik Nedenler: 
Erken yumurtal─▒k yetmezli─či olan hastalar─▒n % 40ÔÇÖ─▒nda genetik nedenler g├Âr├╝lmektedir. Genetik ge├ži┼č ┼čekli X kromozomuna veya di─čer kromozomlara ba─čl─▒, bask─▒n veya ├žekinik olabilmektedir. Ancak genetik ge├ži┼čin nas─▒l oldu─ču konusunda kesin bir veri ortaya konamam─▒┼čt─▒r. Ailesinde erken menopoza giren bayanlar─▒n oldu─ču ki┼čilerin bu a├ž─▒dan daha dikkatli olmalar─▒nda ve┬á├žocuk sahibi olmay─▒ ertelememelerinde┬áfayda vard─▒r.┬á
Bilinen genetik sebepler aras─▒nda┬áTurner Sendromu, X-kromozomunda k├╝├ž├╝k bozukluklar, 17-Hidroksilaz ve Aromataz gibi baz─▒ enzim eksikleri, hormonlar─▒n resept├Âr bozukluklar─▒┬ágibi hastal─▒klar vard─▒r.

Yumurtal─▒klar─▒n Viruslara Ba─čl─▒ Enfeksiyonlar─▒:
Kabakulak enfeksiyonu ge├žiren kad─▒nlar─▒n % 2-8ÔÇÖinde yumurtal─▒klarda da enfeksiyon g├Âr├╝lmektedir. Bu enfeksiyonun yumurtal─▒k tahribat─▒na neden olarak erken menopoza yol a├žabilece─či ├Âne s├╝r├╝lmektedir. Ayr─▒ca sitomegalovirus, s─▒tma, su ├ži├že─či ve dizanteri ile erken menopoz aras─▒nda ili┼čki oldu─ču ├Âne s├╝r├╝lm├╝┼čse de bu kan─▒da kesin kan─▒tlar ortaya konamam─▒┼čt─▒r.

Ayr─▒ca kanser tedavisi amac─▒yla uygulanan Kemoterapi ve Radyoterapi gibi tedaviler, ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sistemine ait bozukluklar┬áda erken menopoza sebep olabilir.┬á

Erken over (yumurtal─▒k) yetmezli─či olan hastalar─▒n k├╝├ž├╝k bir b├Âl├╝m├╝nde yumurtal─▒klara kar┼č─▒ antikorlar sentezlenmekte ve yumurtal─▒k dokusunun tahrip olmas─▒na neden olmaktad─▒r. Bu grup hastalarda yine hastan─▒n kendi dokular─▒na kar┼č─▒ antikor ├╝retmesi ile karakterize hastal─▒klar─▒n g├Âr├╝lme olas─▒l─▒─č─▒ artmaktad─▒r.┬áOtoimm├╝n hastal─▒klar┬áad─▒ verilen bu grup hastal─▒k tiroid, paratiroid ve b├Âbrek├╝st├╝ bezi bozukluklar─▒, baz─▒ romatizmal hastal─▒klar, baz─▒ kan hastal─▒klar─▒ ve ┼čeker hastal─▒─č─▒ olarak ortaya ├ž─▒kabilmektedir.

Erken Menopozun Tan─▒s─▒ nas─▒l konur ?
Premat├╝r over yetmezli─či tan─▒s─▒ kanda FSH, LH ve E2 hormonlar─▒n─▒n d├╝zeylerine bak─▒larak konmaktad─▒r. Kesin tan─▒ i├žin 1 hafta ara ile ve 4 defa kan ├Ârneklerine bak─▒lmas─▒ gerekir. Tan─▒ konduktan sonra bu hastalar─▒n bir b├Âl├╝m├╝nde otoimm├╝n hastal─▒k riskinde art─▒┼č oldu─ču g├Âz├Ân├╝nde bulundurularak a┼ča─č─▒daki testlerde yap─▒lmal─▒d─▒r:

Kalsiyum, fosfor, a├žl─▒k kan ┼čekeri, a├žl─▒k kortizol d├╝zeyi, serbest tiroid hormonlar─▒, TSH, tiroid antikorlar, kan say─▒m─▒, sedimentasyon h─▒z─▒, total protein/globulin, romatoid fakt├Âr, ANA.

Ayr─▒ca hasta 35 ya┼č─▒n alt─▒nda ise┬ákromozom analizi┬áde mutlaka yap─▒lmal─▒d─▒r.

Erken Menopozun Tedavisi
├ľncellikle bu hastalar─▒n % 10-15ÔÇÖinde kendili─činden geri d├Ân├╝┼č olabilece─čini g├Âz ├Ân├╝nde bulundurmak ve belirli aral─▒klarla (├Ârne─čin 6 ayda bir) hormon de─čerlerine bakmak gerekir. E─čer ki┼či ├žocuk sahibi olmak istiyor ise kanda FSH ve LH d├╝zeylerine bak─▒lmal─▒, FSH/LH oran─▒ 1ÔÇÖden k├╝├ž├╝k ise yumurtal─▒klar─▒ uyar─▒c─▒ ila├žlar─▒n verilmesi denenmelidir.┬á

Di─čer hastalarda kemik erimesi ve di─čer menopoz belirtilerinin ├Ânlenmesi i├žin hormon tedavisine ba┼članmal─▒d─▒r. Hormon tedavisi s─▒ras─▒nda hastalar─▒n % 10-20ÔÇÖsinin kendili─činden menopozdan ├ž─▒kabilece─či ve bu nedenle hastalar─▒n k├╝├ž├╝k bir b├Âl├╝m├╝n├╝n kendili─činden de gebe kalabilece─či unutulmamal─▒d─▒r. Hormon tedavisi gebeli─či engellememekte ve olu┼čan gebelik ├╝zerinde de ciddi bir anomali potansiyeli bulunmamaktad─▒r.
Kromozom bozukluklar─▒na ba─čl─▒ ve ba┼čtan beri hi├ž adet g├Ârmeyen hastalarda┬áhormon takviyesi┬ád─▒┼č─▒nda yap─▒labilecek bir ┼čey yoktur.┬áBu hastalarda ├žocuk sahibi olmak i├žin ise tek yol yumurta ba─č─▒┼č─▒d─▒r.┬á
Genetik yap─▒ya ba─čl─▒, ancak hastan─▒n ergenlik d├Âneminden sonra menopoza girdi─či durumlarda yine belli bir ya┼ča kadar hormon deste─či ve ├žocuk isteniyorsa da┬áyumurta ba─č─▒┼č─▒┬ád─▒┼č─▒nda yap─▒labilecek fazla bir ┼čey yoktur.
Hormon takviyesi ayr─▒ ayr─▒ estrojen ve progesteron haplar─▒ ya da do─čum kontrol haplar─▒yla uygulanabilir.┬á
Erken Menopoz 40 ya┼č─▒n alt─▒nda her ya┼čta olabilmektedir. Yani 18 veya 22 ya┼č─▒nda ki bir bayan dahi menopoza girebilir, bir daha adet g├Ârmez ve do─čurganl─▒─č─▒ kaybolur.┬á
Son s├Âz olarak tekrar s├Âylemek gerekirse, erken menopoza giren bu bayanlardaki kemik erimesi, kalp hastal─▒klar─▒na e─čilim ve sonu├žta da┬áya┼čam s├╝resinin k─▒salmas─▒nabile sebep olabilecek bir hastal─▒k olan erken menopozun┬ámutlaka┬áuygun ila├žlarla tedavisi gereklidir.

Do├ž. Dr. Selman La├žin kimdir?

alt

1964 Ankara do─čumlu olan Dr. Selman La├žin ilk ve orta ├Â─črenimini Ankara ve ─░stanbulÔÇÖda tamamlad─▒ktan sonra 1988 y─▒l─▒nda┬áGATA T─▒p Fak├╝ltesinden┬ámezun olmu┼č ve 1996ÔÇÖda ─░zmir,┬áDokuz Eyl├╝l ├ťniversitesi┬áKad─▒n Hastal─▒klar─▒ ve Do─čum Anabilim Dal─▒ÔÇÖndan uzmanl─▒─č─▒n─▒ alm─▒┼čt─▒r. Yard─▒mc─▒ Do├žent olarak ba┼člad─▒─č─▒┬áManisa Celal Bayar ├ťniversitesiÔÇÖnde 2002 y─▒l─▒nda Do├žent olan Dr. Selman La├žin┬á─░sve├ž Karolinska Enstit├╝s├╝┬á Kad─▒n Hastal─▒klar─▒ ve Do─čum Klini─činde,┬áT├╝p Bebek Merkezinde ve Ankara┬áGATA T├╝p Bebek Merkezinde┬áde─či┼čik s├╝relerde ├žal─▒┼čmalarda bulunmu┼čtur.┬áDevam─▒ >>