Menu

Her kişinin “Tansiyon” dediğimiz kan basıncı veya atardamar kendine hastır. Bu nedenle şikâyetsiz dönemlerde ölçülen tansiyonların ortalama değeri bizim “Kendi normal tansiyon ölçümlerimizi” gösterir.

Bununla beraber en sık rastlanan ortalama tansiyon ölçüm değeri 12 – 8 yani “Büyük tansiyon 12 ya da 120 mmhg”, “Küçük tansiyon 8 ya da 80 mmhg” dır. 
Hipertansiyonun sözlük anlamı,”Normalden yüksek olan atardamar basıncı” demektir. 
Normal gebelikte bebeğinin sağlıklı gelişimini sağlamak için kalp ve damar sisteminde önemli değişimler olur. Kalp hızı ve kalbin pompaladığı kan miktarı artar. Gebelikte küçük tansiyon 10–20 mmHg kadar düşerken , gebeliğin sonuna doğru gebelik öncesi değerlerine döner. Normalde büyük tansiyonda ise gebelik döneminde anlamlı bir değişme beklenmez. Gebelikte meydana gelen bu uyum değişiklikleri doğumdan sonra 6–12 hafta içinde ise eski durumuna döner. 

Tansiyon nasıl ölçülmeli ?

Tansiyon ölçümünden önce anne adayı en az 15 dakika dinlenmeli. Bazı anne adayı ve gebelerde kliniğe gelene kadar oluşan yorgunluk ya da “beyaz önlüklü birini görmeye” bağlı ortaya çıkan heyecan tansiyonun yükselmesine neden olabilir. Bu yüzden anne adayı ve gebeler kliniğe geldikten sonra dinlenene ve ortama alışana kadar beklenir. En ideal ölçüm sağ koldan ve anne adayının kol kalınlığına uygun manşet kullanılarak yapılır. Ölçüm oturur durumda ya da yatar durumda yapılır. İlk ölçüm yatar durumda yapılmışsa sonraki ölçümlerde yatar durumda, oturur durumda yapılmışsa sonraki ölçümler de oturur durumda yapılmalıdır. Tansiyonu ölçmek için farklı aletler kullanlabilmesine rağmen tansiyon ölçümü esnasında elektronik ölçüm yapan aletler yanlış sonuç verebildiklerinden tercihan kullanılmazlar. Evde tansiyon takibi önerilen anne adaylarının ölçümlerini deneyimli kişilere yaptırmaları gereklidir. 

Gebelikte Hipertansiyon nedir?

Gebelik süresince görülen “Hipertansiyon” tespit edilen hastalıkların genel başlığıdır. Ortalama 10 gebelikte 1 ya da 2 gebede görülmesi gibi bir oran söz konusudur. “Gebelikte Hipertansiyon”, anne ve bebek hastalıkları ve ölüm nedenlerinin en önemli nedenlerinden olduğu için çok önemli bir sorundur. 
Örneğin eğer gebe yüksek kan basıncına sahipse bu plasentaya yetersiz kan akımı olmasına sebep olabilir. Bebeğin, ihtiyacı olan oksijen ve besini düşük miktarda alması demektir. Bu durum bebeğin büyümesini yavaşlatabilir. 

Gebelikte “Hipertansiyon” tanısı nasıl konulur?

Gebelikte hipertansiyon, 6 saat içinde yapılan iki ayrı ölçümde, kan basıncının yani tansiyon ölçümünün 14/9 yani 140/90 mmHg üzerinde veya büyük tansiyonun 3 birim yani 30 mmHg’dan, küçük tansiyonun 1 birim yani 10 mmHg’dan yüksek ölçülmesi “Gebelik Hipertansiyonu” olarak kabul edilir. Ancak küçük tansiyon 11 yada 110 mmHg’dan yüksek ise tanı için 6 saat beklenmesi gerekmez. 

Hangi gebelerde tansiyon yüksekliği daha sık görülür?

İlk gebeliklerde,önceki gebelikte preeklampsi öyküsü olanlarda, gebelikten önce hipertansiyon öyküsü olanlarda, 35 yaş üstündeki gebelerde, çoğul gebelik durumlarında, Şeker Hastalarında(DiabetesMellitus) ya da böbrek hastalığı gibi “hipertansiyon” ve “idrardan protein kaybedilen” durumlarda, şişman gebelerde, kollagen doku hastalıkları, antifosfolipid sendromu, bağışıklık sistemi bozuklukları olan gebelerde görülme riski artar. Gebelikleri boyunca çalışmak zorunda olan ve dinlenme fırsatı bulamayan anne adaylarında da risk yükselir. 

Uzun süreli Hipertansiyonun Gebelik takibindeki önemi nedir?

“Uzun süreli Hipertansiyon”, gebelik öncesinde mevcuttur veya gebeliğin 20. haftasından yani 5.ayından önce teşhis edilmiştir. Gebelik esnasında ve doğum sonrası dönemde de devam eder. Kan basıncı devamlı >140/90 mm Hg'dır. Uzun süreli hipertansiyonu olduğu bilinmiyen, bu nedenle gebeliğin başlangıcından itibaren düzenli olarak tansiyonu kontrol edilmeyen kişilerde, gebeliğin 3-6 aylık döneminde kan basıncı yüksek bulunursa bu durumun ilk defa oluştuğu izlenimini verebilir. 

Uzun süreli Hipertansiyonun anne ve bebeğe zararları nelerdir?

Bebek gelişmesinde gerileme, erken doğum, “plasenta” dediğimiz anne ve bebek arasındaki hayati bağlantıyı sağlayan “eş” olarak da bilinen dokunun erken ayrılması, ani böbrek yetersizliği, hipertansiyon krizi gibi zararlar ortaya çıkabilir. Kronik hipertansiyonun kontrol edilmesi şarttır. Çünkü kalp yetmezliği veya kalp krizi gibi problemlere sebep olabilir. 

Preeklampsi nedir?

Preeklampsi, kelime anlamı olarak “kasılma öncesi” anlamına gelir. Gebeliğin 20. haftasıyla doğumdan sonraki 1. haftanın sonu arasında, hipertansiyon ve albüminüri veya ödemin oluşmasıdır. Sebebi bilinmemektedir. Gebelik döneminde beliren, nedeni bilinmeyen tansiyon yükselmesinin meydana getirdiği, idrarla albümin kaybı ve normalde damarlar içinde tutulması gereken sıvının büyük kısmı vücut boşluklarına kaçarak aşırı kilo alımına ve ödem oluşmasına yol açar. Ailesel özellik gösterir. Genellikle ilk hamilelikte olur. Önceden mevcut kronik hipertansiyon zemininde gelişebilir. Preeklampside anne ve bebek için risk artmıştır. Preeklampsiyi konvulziyonlarla (kasılmalarla gelen nöbet) seyreden eklampsi takip edebilir. 

Hangi şikâyetler olursa “Preeklampsi” den şüphelenelim?

Gebelik esnasında dikkat edilmesi gereken en önemli noktalardan birisi, hafta da alınan 2 kilodan fazla kilo artışı “Preeklampsi’nin” habercisi olabilir. İdrar miktarının azalması veya hiç olmaması, kanlı idrar yapma Bulantı, kusma, karın üst bölgesinde ağrı, kanlı kusma şikâyetleri görülebilir. Baş ağrısı, baş dönmesi, kulakta çınlama, donukluk ve bilinç değişiklikleri ağır preeklampside görülebilen bulgulardır ve eklampsi riskinin yüksek olduğunu gösterir. Bulanık görme, çift görme, noktasal körlük veya tam körlük. 

Kilo takibi bu kadar önemli bir hastalığın belirtisi iken, kilo takibinde nelere dikkat etmeliyiz?

Gebelik muayeneleri esnasında anne adaylarının kiloları ölçülür ve takip kartlarına işlenir. Ölçümler her zaman günün aynı saatinde, ayakkabılar çıkarıldıktan sonra, doğru tarttığı düzenli olarak kontrol edilen bir tartıyla yapılır. Aç karnına ölçüm en doğru sonucu verir. Bazı doktorlar anne adaylarının kilo ölçümlerini evde kendi tartılarıyla sabah kalkınca aç karnına gece kıyafetleriyle ölçüp kendilerine bildirmelerini tercih ederler. 

Gebelik Hipertansiyonu+idrarda protein (albumin) çıkması veya ödem yani “Preeklampsi” tanısı konulursa Gebeler ne yapmalı? 

Kesinlikle yatak istirahatı yapmalı. Mümkünse sol tarafa yatmalıdır. Bu şekilde idrar miktarının artması beklenir. 2 günde bir kez doktor kontrolü uygun olacaktır. Gereğinde doktor kararı ile hastane yatışı ve takibi olabilir. Doktorunuz tarafından farklı bir öneride bulunulmadıysa “Hafif preeklampsi” durumunda tuz alımı kısıtlanmaz. Bazı durumlarda bebeği erken doğurtulabilir. 

Eklampsi nedir?

Kelime anlamı olarak “kasılma, nöbet” demektir. Gebeliğin 20. haftasıyla doğumdan sonraki 1. haftanın sonu arasında diğer nedenlerin olmadığı hallerde, kasılma nöbetleri veya koma görülmesi halidir. Preeklampsi şiddetlenirse, kadının organlarında bozulma görülebilir.(böbrek karaciğer beyin kalp göz) Bazı durumlarda nöbet geçirebilirler. Buna eklampsi denir. Sebebi bilinmemektedir. “Preeklampsi” hali tedavi edilmezse aniden kasılma nöbetleri veya koma hali olarak bilinen ”Eklampsi” denilen hale gelebilir. Anne ve bebek için ölümcül sonuçlar olabilir. Bu durumların takibinde tansiyon 13- 8 ‘(130-80 mmhg )’in altına düşürülmemelidir. 

Gebelikte ortaya çıkan hipertansiyon’lu hastalıklardan anne karnındaki bebek nasıl etkilenir?

Bebekte gelişme geriliği, “plasenta” erken ayrılması en önemli risk ve zararlardır. 
“Gestasyonel Hipertansiyon” gebelik sırasında görülen diğer “Hipertansiyonlu” durumlara oranla iyi seyirli ve iyi bir takip ihtimaline sahip olmakla beraber, takip eden gebeliklerde tekrarlayabilir. Ancak Gestasyonel Hipertansiyon’da preeklampsiye sebep olabilir.