Erkek tipi kıl
bölgeleri olarak kabul edilen yerlerde görülen kıllanma bayanlar
için gerçekten can sıkıcı ve tedavisi gereken bir durumdur. Bu
bölgeler, dudak üstü, çene kemiği üstü ve yanaklar, göğüs kafesi
üstü bölge ve göbek çevresi, kasık ile göbek arasındaki orta
hat, bacakların iç yüzleri, sırt, kalça ve kasıklardır. Aslında
bu bölgelerde az ya da çok tüy herkeste vardır. Ama sorun,
"erkek tipi kıl bölgelerindeki" kılların dikkati çekecek ve
estetik sorun yaratacak şekilde büyümüş olması ve
koyulaşmasıdır. Çoğu zaman beraberinde başka türlü hormonsal
dengesizlik de çağrıştıran belirtilerin görüldüğü bu tür bir
durumda doktora başvurulması özellikle üreme çağında olan
kadınlarda önemlidir.
Tüyler
Hakkında Genel Bilgi
Vücudumuzu
kaplayan tüyler kıl kökü adı verilen yapıdan oluşur.
Vücudumuzdaki kılların dağılımı ve yoğunluğu aslında genetik
olarak belirlenmiştir. Vücudumuzu kaplayan cildimizin tüm
alanlarında kıl kökleri mevcuttur. Bu kıl köklerinin bazıları
gözle görülmeyecek incelikte kıl üretimi yaparlarken bazıları
belirgin olarak kıl üretimi yapar ve cinsiyet, ırk, yaş,
hormonsal durum gibi etkenlere göre vücutta daha az veya daha
belirgin olan bir tüylenme şekli oluştururlar. Kıl kökleri
kendilerine hormonlar tarafından gelen sinyaller doğrultusunda
sürekli olarak kıl üretir ve üretilen bu kıl kendiliğinden
dökülene veya kesilene kadar o bölgede durur. Kıl köklerini
yöneten hormonlar androjen adı verilen (daha çok bilinen adıyla
"erkeklik hormonları") bir grup hormondur. Aslında bu hormonlar
kadında da daha düşük seviyelerde üretilirler. Androjenler
kadınlarda temel olarak yumurtalıklar ve böbreküstü bezinde
üretilirler ve buradan kana verilirler.
Tüylenme
Neden Olur?
Herhangi bir
nedenle "erkeklik hormonlarının" salgısı arttığında kıl
köklerine daha fazla hormon ulaşır. Bu hormon fazlalığı ise
kadınlarda normalde istirahat halinde olan erkek tipi kıl
bölgelerinde kıl üretiminin artmasına neden olur ve hormon
üretiminin derecesine göre hafif veya şiddetli tüylenme
belirtileri ortaya çıkar. Erkeklik hormonları istirahat halinde
olan kıl köklerini uyardığında oluşan kıllar koyu ve serttir ve
bir kez üretim yapmaya başlayan kıl kökü bu üretimini
durmaksızın sürdürür. Kadında erkeklik hormonu üretimini artıran
durumlar arasında en sık görüleni polikistik overdir. Yumurtlama
bozukluğu zemininde gelişen bu durumda yumurtalıklardan fazla
miktarlarda erkeklik hormonu salgısı olur ve adet düzensizliğine
ek olarak sıklıkla tüylenme belirtileri ortaya çıkar. Polikistik
yumurtalık hakkında daha detaylı bilgi için lütfen
tıklayınız.
Hormon
üretimini artıran ve nispeten ender görülen durumlar böbreküstü
bezinin genellikle kalıtsal olan bozukluklarıdır. Bazı tiroit
bezi hastalıkları, hipofiz bezi hastalıkları ve hormon salgısı
yapan kist veya kitleler de kadında tüylenme sorunu
yapabilirler. Sürekli olarak kullanılan bazı ilaçlar da kadında
tüylenme sorununa neden olabilen diğer bir etkendir. Aşırı
tüylenmeye bazen çeşitli nedenlerle hekim tarafından tavsiye
edilen ve kullanılan danazol, anabolik steroidler, kortizon,
progesteron, fenitoin, diazoksid, siklosporin, streptomisin,
minoksidil gibi ilaçlar da yol açar. Bunların bir kısmı androjen
etkisine sahip, bir kısmı da kıl büyümesini doğrudan uyaran
ilaçlardır. İlaçlara bağlı tüylenme genellikle kalıcı değildir
ve ilacın kesilmesinden sonra birkaç ay içinde geriler. Çok daha
nadir olarak böbreküstü bezleri ve yumurtalıkların hormon
salgılamasını düzenleyen, hipofiz adı verilen bir bezin aşırı
çalışması Cushing ve akromegali gibi hormonal hastalıklara ve bu
hastalıkların bir belirtisi olarak aşırı tüylenmeye de yol
açabilir. Hipofiz bezinin prolaktin adı verilen bir hormonu (süt
hormonu) fazla miktarda salgılaması, hipotiroidi ve şişmanlık da
tüylenme nedenleri içinde yer alır. Süt hormonu yükselmesi ve
tedavisi (Hiperprolaktinemi) hakkında daha detaylı bilgi için
lütfen tıklayınız.
Tüylenme
bazı durumlarda hormon seviyeleri normal olmasına karşın da
ortaya çıkabilmektedir. Bu, kıl köklerinin düşük seviyelerdeki
hormonlara bile hassas olmasından kaynaklanan bir durumdur. Bu
tür durumlarda tüylenme dışında başka tür hormonal dengesizlik
belirtileri ortaya çıkmaz. Kadınların erkeklik hormonlarının
fazlasına hassas olan cilt bölgelerinde kıl üretimi artışı
dışında diğer bir sorun da yağ üretiminin artması nedeniyle
ortaya çıkan sivilcelenme sorunudur.
Tanı ve
Tedavi İşlemleri
Tüylenme her
zaman ciddiye alınması gereken bir durumdur. Yapılan tıbbi
değerlendirme sonrasında yapılacak ilk hormon seviyelerinin
yüksek olup olmadığı, seviyelerin yüksek olması durumunda bu
yüksekliğin nereden kaynaklandığının ortaya konulmasıdır. Hormon
seviyelerinin yüksek olması durumunda kaynağı baskılayıcı
değişik hormonal tedavi yöntemleri uygulanır. Hormon
seviyelerinin normal olması ise sıklıkla rastlanan bir durumdur
ve bu durumda belirtiyi ortadan kaldırmaya yönelik çeşitli
ilaçlar veya tüy giderici yöntemler kullanılır. Unutulmamalıdır
ki üretime başlamış kıl köklerinin kaybolmasını sağlamak zor
olduğundan bu tedavi ancak yeni kılların çıkmasını
engelleyebilir.
Adet düzensizlikleri ana
sayfası için lütfen
tıklayınız.
Dr. Selman Laçin'den muayene randevusu almak için lütfen
tıklayınız..